زيرا خداى متعال مىفرمايد : « وَ مَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » « 1 » و هركس به خدا تمسك جويد به راهى راست ، هدايت شده است . پس كسى كه مرتكب گناه شده ، چون به خدا تمسك نكرده است ، گمراه و از راه مستقيم منحرف شده است ؛ و اگر به خدا تمسك مىكرد ، خداوند او را از انحراف و كجى نگاه مىداشت . پس وقتى گمراهى انسان در اثر مخالفت با فرامين الهى براى گناهكار مسلم شد ، به موافقت با تكاليف شرعى بازمىگردد . ] 2 - اينكه هنگام دستيابى به گناه ، شادمان و مسرور گشته‌اى . 3 - اينكه از پافشارى بر تدارك و جبران آن بازنشسته‌اى ، [ و هيچ تلاش و كوششى در اين‌باره از خود نشان نمىدهى ] با آنكه يقين دارى حق‌تعالى به تو مىنگرد [ و از آلودگى تو آگاه است . و هنگامى كه انسان متوجه شادمانى خود هنگام ارتكاب گناه مىشود ، محزون و اندوهگين مىگردد ، و وقتى در عدم تلاش براى جبران آن تأمّل مىكند ، پشيمان مىشود و در تدارك آن جديت مىكند . ] و شرائط التوبة ثلاثة أشياء : الندم ، و الاعتذار ، و الإقلاع . و حقائق التوبة ثلاثة أشياء : تعظيم الجناية ، و اتّهام « 2 » التوبة ، و طلب إعذار الخليقة . و سرائر حقيقة « 3 » التوبة ثلاثة أشياء : تمييز التقيّة « 4 » من العزّة ، و نسيان الجناية ، و التوبة من التوبة أبدا ؛ لأنّ التائب داخل فى « الجميع » من قوله تعالى : « و توبوا إلى اللّه جميعا » ؛ فأمر التائب بالتوبة . توبه سه شرط دارد : 1 - پشيمانى و ندامت . 2 - عذرخواهى و پوزش‌طلبى . 3 - بركندن [ از مردم ، و ترك ايشان . و اين اصل بزرگى در اين باب است . ] « 5 »

--> ( 1 ) - 3 / 10 . ( 2 ) - در « د » با علامت « صح » اضافه شده است : « النفس فى . » ( 3 ) - د خ : حقايق . ( 4 ) - د خ التقاة . ( 5 ) - اين توضيح مأخوذ از شرح تلمسانى است اما عبد الرزاق كاشانى آن را به‌گونه‌اى ديگر تفسير كرده است . او مىگويد : « و الاقلاع بالجوارح ، و هو الكفّ عن الذنب حتى ينخرط فى سلك الرجوع عنه بالكلية . »